Thời đại của mass niches và Quyền lực suy giảm của BigBoys. Hãy nhìn vào hình trên, nó là The Long Tail. Phần đầu của nó tuy nhỏ nhưng chiếm phần lớn diện tích, nói ngắn gọn lại 20% thiểu số chiếm tới 80% quyền lực, hoặc thậm chí cực đoan hơn 10% thiểu số chiếm tới 90% quyền lực – thể hiện quy luật Pareto 80/20. Và thế giới cũng hoạt động như vậy, 80% thông tin chạy qua sự kiểm soát của 20% thiểu số, cho tới ngày có Internet, Google và Chris Anderson phát hiện ra The Long Tail (wiki , TheLongtail.com ). Trong tiếng Anh, một số từ đặc biệt như "a, the, it, is, are ….) có độ thông dụng cao hơn rất nhiều so với các từ khác, nhưng nếu đếm tất cả từ ngữ trong các bài viết thì số từ thiểu số chiếm trên 2/3. Amazon.com cũng phát hiện ra rằng tổng doanh thu từ số sách không nổi tiếng vượt trội tổng doanh thu từ các best sellers, dù rằng doanh thu của từng best seller một so với loại sách không nổi tiếng là gấp hàng nghìn lần. Nói cách khác, anh có quyền lực cao hơn tôi rất nhiều, nhưng vì những người như tôi chiếm một số lượng lớn khủng khiếp, tổng lại tất cả chúng tôi có sức mạnh vượt trội số ít các anh. Long Tail không phải là quy luật vạn vật, nó sẽ xảy ra khi mà sức mạnh của đa số yếu ớt được giải phóng.
Và điều đó đã xảy ra trên Internet, với Google giúp hàng trăm ngàn niche websites, với sự vượt trội về số lượng, thay đổi cán cân quyền lực về kẻ yếu. Cưỡi trên làn sóng này, chỉ trong vòng 7 năm, từ một công ty thuê gara ô tô để đặt máy chủ, tới ngày nay Google đã có giá trị thị trường bằng 50% giá trị của Microsoft, một số chuyên gia thái quá còn dự đoán rằng, Google sẽ có thể có giá trị thị trường gấp đôi Microsoft vào thời điểm đỉnh cao, và là công ty đầu tiên vượt qua con số 1000 tỷ giá trị thị trường. Dù rằng đây là các suy đoán có phần cực đoan, nhưng nó cũng không làm mất đi giá trị của bằng chứng về sức mạnh của các niche websites. Hãy nhớ rằng từ mỗi click, Google chỉ thu được vài xu.
Quay lại một chút về niche media và mass media. Các báo điện tử lớn, như The NewYork Time, BusinesdWeek, CNN hay Reuter là các phương tiện thông tin đại chúng (mass media) luôn có lượng truy cập lớn nhất, vươn tới hàng triệu, thậm chí hàng tỷ độc giả. Nhưng thông tin của chúng quá chung và không đủ chuyên sâu, liệu có một tờ báo điện tử nào có thể có được các bài đánh giá về điện thoại như mobilereview.com, thông tin về công nghệ mới như Techrunch, hay cách nuôi chó của một tạp chí online chuyên sâu nào đó. Giá trị của mass media là ở chỗ chúng rộng khắp, mọi người đều cần chúng; giá trị của niche media là ở chỗ chúng chuyên sâu nhắm vào các ngách nhỏ, và đặc biệt là sự đa dạng khiến cho số lượng và giá trị tổng hợp của chúng trở nên khủng khiếp. Trong số 24 tỷ trang web trên index của Google, có lẽ chưa tới 1% thuộc về mass media. Chúng ta sẽ dùng thuật ngữ của Chris Anderson – the mass of niches để thể hiện sức mạnh của các niche websites.
Và đừng nhầm, The Long Tail không nói rằng mass media (kẻ mạnh) yếu đi, nó chỉ cho ta thấy rằng niche media (kẻ yếu) trở nên có nhiều quyền lực hơn, cả hai cùng tăng, nhưng kẻ yếu tăng với tốc độ nhanh hơn, cũng đừng cho rằng mass sẽ diệt niche hay niche sẽ diệt mass, chúng là Đầu (mass) và Đuôi (niche) của cùng một Long tail, song song tồn tại và bổ trợ lẫn nhau. Việt nam có 80 triệu dân, ồ không TQ có 1 tỷ dân, toàn châu Á có gần 1/2 dân số thế giới – chúng ta đang yếu, nhưng đó chính là sức mạnh khủng khiếp đang được chờ giải phóng.
Tiếp tới, thay vì việc tán thưởng, chúng ta sẽ tìm hiểu xem, Google đã giải phóng tiềm năng của mass niche như thế nào. Một tạp chí chuyên sâu về Hoa hướng dương sẽ không thể tồn tại trong một thế giới offline, bởi vì việc tìm kiếm độc giả phù hợp, phát hành và phân phối nội dung tới các độc giả này là hầu nhưng khả thi do các hạn chế về chi phí và nguồn lực. Nhưng khi tạp chí này chuyển sang phát hành qua Interernet trên một websites vấn đề phát hành và phân phối nội dung đã được giải quyết, Google giải quyết nốt khó khăn còn lại "tìm kiếm độc giả", trên thực tế đó là Google giúp độc giả tìm ra bạn. Nếu website của bạn thực sự là niche và thông tin của bạn có giá trị, thì chi phí cho việc độc giả quan tâm tới Hoa hướng dương tìm ra site của bạn trên Internet là bằng 0, bởi vì bạn sẽ hiện lên ở trang kết quả tìm kiếm đầu tiên. Nếu sites của bạn không đủ điều kiện để lên được trang đầu, Google AdWords sẽ giúp bạn, hãy mua một vài từ khóa liên quan tới niche của bạn, và mỗi khi người ta tìm kiếm, Google sẽ đưa site bạn hiện lên trong vùng quảng cáo. Chi phí cho việc này là bao nhiêu? Ở mức tối thiểu nó là 1 cent cho mỗi lần người đọc đến site của bạn nhờ có Google. Thử nghĩ xem, liệu site hay sản phẩm của bạn với chi phí đó có bao giờ lên nổi Vnexpress, VNN, Dân Trí chứ đừng nói tới The NewYork Time. Bởi vì khi bạn Google tức là bạn biết rõ bạn đang tìm gì, nên bạn sẽ chỉ bấm vào các đường link mà bạn cảm thấy hữu ích, từ phía niche sites điều này có nghĩa là người đến với site của bạn thực sự quan tâm và cần tới thông tin trên website của bạn, xác suất để biến họ thành độc giả thường xuyên sẽ sao hơn một quảng cáo thông thường. Thử hình dung bạn vào Dân trí, đọc một bài báo về công nghệ thông tin, và nhìn thấy biểu tượng của Trần Anh nhấp nháy, liệu bạn có bấm vào đấy và mua một chiếc máy tính, hay sẽ lẩm bẩm, làm gì mà lắm quảng cáo thế? Về phần tôi, tôi đã adblock (chặn không cho quảng cáo hiển thị) chúng trên tất cả các báo điện tử Việt nam và quốc tế, chúng quá khó chịu. Nói cách khác, Google giúp bạn được đúng độc giả, đúng vào lúc họ cần tới bạn và với chi phí hiệu quả nhất. Tìm kiếm không chỉ đơn thuần giúp chúng ta phát hiện nội dung, đôi lúc chúng ta phát hiện ra một bài báo hay, một tờ báo niche phù hợp, hay một niches communities, và chúng sẽ bắt đầu tham gia vào nó, khiến cho site đó phát triển hơn, xác định được phong cách của riêng nó. Nói cách khác Google giúp những người có quan tâm chung tập hợp lại, hình thành niche của mình và phát triển.
Có thực mới vực được đạo. Tuy vậy, cũng cần nhớ rằng mọi thứ đều cần tiền, để nuôi được niche site của bạn, bạn cũng cần tiền. Nội dung trên internet đa phần là miễn phí, bạn không có nguồn thu trực tiếp, và chi phí để nuôi một người đi bán từng banner quảng cáo có khi còn lớn hơn cả nguồn thu của bạn. Và Google đã giải phóng sức mạnh của các niche sites lần nữa, khi họ đưa ra AdSense, một công cụ tạo nguồn thu cho mass niche. Nhúng vài dòng code vào website, Google sẽ lựa chọn quảng cáo thích hợp, đặt vào bài báo của bạn, mỗi khi có một ai đó bấm vào link của AdSence, Google thu tiền của người quảng cáo rồi chuyển trả cho bạn. Việc của bạn còn lại chỉ là hãy viết các bài báo thật hay để thu hút độc giả trong niche của bạn rồi đi ngủ, ngay cả lúc bạn ngủ Google vẫn liên tục thu tiền hộ bạn. Khoản tiền thu được có thể lên tới hàng chục ngàn USD một tháng – nhiều người đã bỏ việc để tự xuất bản, nhưng cũng có thể chỉ đủ để uống bia. Nhưng điều quan trọng là mass niche bây giờ đã có thể kiếm được tiền, và khi có tiền thì nó có đủ điều kiện và động lực để phát triển.
Thử lấy tự truyện Lê Vân để so mô tả hiệu ứng Google. Với lượng phát hành 10,000 bản Lê vân thu được khoảng 60 triệu, tính rộng rãi ra là 100 triệu. Nhưng nếu cùng với mức độ nổi tiếng đó Lê Vân phát hành online, đăng 10 kỳ liên tiếp trong vòng 02 tháng, mỗi trang có 2 quảng cáo banner, 3 quảng cáo text, giả định có 3 triệu công dân mạng truy cập và tìm đọc, thì số tiền Lê Vân kiếm được có thể dao động từ 500 triệu tới vài tỷ. Điều này có nghĩa là gì? Thứ nhất, bạn có thể kiếm nhiều tiền hơn nhờ online; Thứ hai, bạn không cần phải là nhà xuất bản chuyên nghiệp để có thể phát hành sách, các văn sỹ rẻ tiền như Oẳn, hay thậm chí Opps cũng có cơ hội kiếm được tiền. Từ đó cơ hội cho hàng trăm, thậm chí hàng ngàn tác giả như vậy xuất hiện. Dù rằng số tiền Oẳn, Opps kiếm được có thể thấp hơn so với số Lê Vân kiếm được, nhưng ít nhất họ cũng có phần thưởng cho công sức của mình và có thể dùng số tiền ít ỏi đó để làm cho mình trở nên xinh hơn; Thứ ba, vì nội dung là miễn phí và luôn sẵn sàng trên Internet, số lượng độc giả sẽ tăng vọt, vượt xa con số 10,000 đầu sách bán được, đối với người viết thì còn gì mong đợi hơn thế nũa. Người đọc cũng được lợi, không phải tốn tiền, không phải tốn công họ vẫn được đọc; Cuối cùng và quan trọng nhất, mô hình kinh doanh cho niche đã thay đổi, cho không nội dung để có thật nhiều độc giả còn Google (hoặc các cty khác) sẽ kiếm tiền hộ bạn. Một lần nữa, đừng nhầm khi hiểu rằng các best seller Harry Porter cũng nên chuyển sang xuất bản trên mạng, chúng ở phía đầu của Long Tail, còn số lượng đông đảo các One, Opps nắm ở phía đuôi của Long Tail.
Nói tóm lại, Google đã giúp gì cho kẻ yếu? Với người đọc, người tìm kiếm Google giúp ta đến được với thông tin ta cần, hoàn toàn miễn phí. Với người phát hành/người có nội dung Google tạo kênh truyền thông cho tiếng nói chúng ta dược hiện diện, websites được tìm thấy và tiếp cận bởi độc giả ngách hẹp, và có nguồn thu để tiếp tục duy trì tiếng nói của mình.
