Xung đột giàn khoan HD981 là cơ hội vàng để xây dựng nền kinh tế tự chủ với Trung Quốc (p1)

Con dao kinh tế kề cổ Việt Nam và cơ hội để gỡ bỏ nó dường như đang tới

Trong những lần xung đột Biển Đông trong các năm gần đây với Trung Quốc, trên các diễn đàn, mạng xã hội và ngoài cuộc sống  luôn xuất hiện các lời kêu gọi tẩy chay hàng hóa Trung Quốc. Những lời kêu gọi này thường nhanh chóng bị phản đối bởi hàng loạt các luận điểm dường như rất thích đáng như “kinh tế Việt Nam quá phụ thuộc vào hàng hóa Trung Quốc giá rẻ, nếu tẩy chay thì nền kinh tế của chúng ta sẽ sụp đổ”, “không nên vì tẩy chay hàng Trung Quốc mà chúng ta cởi truồng hay chết đói”, “hàng giá rẻ Trung Quốc phục vụ lớp người nghèo bình dân, tẩy chay chỉ tự hại mình”, v.v… Trong những lúc đó, tôi thường dễ dàng đồng ý với các lời phản đối này và tặc lưỡi “Trung Quốc họ sản xuất cho cả thế giới, mình cạnh tranh làm sao được”

Tuy nhiên sau đó, mỗi lần nghĩ tới sự lệ thuộc của nền kinh tế vào Trung Quốc tôi lại có cảm tưởng đang có một con dao kề cổ Việt Nam, hạn chế hành động phản kháng của mình mỗi khi TQ gây hấn, con dao kinh tế này còn mạnh hơn đám tầu thuyền bao quanh giàn khoan HD981, thậm chí có uy lực lớn hơn cả hải quân Trung Quốc. Nhiều người còn đi xa hơn khi cho rằng một khi Trung Quốc đóng cửa thương mại, nền kinh tế Việt Nam lập tức rơi vào khủng hoảng, nếu không muốn nói là sụp đổ.

Lần xung đột này mọi thứ đã hoàn toàn khác, khi mà sự xâm lấn của Trung Quốc đã trắng trợn mức đưa thẳng dàn khoan HD981 vào lãnh thổ chúng ta, nói như blog Lê Chân Nhân “chúng ta đã bị dồn tới thềm nhà, không còn lui được nữa“. Và khi chẳng còn chỗ nào để lui thì tôi bắt đầu buộc phải suy nghĩ và đánh giá lại về mọi vấn đề. Sau một vài ngày suy nghĩ, đột nhiên tôi nhận thấy rằng dường như suy nghĩ rằng chúng ta không thể thoát khỏi lệ thuộc về kinh tế với Trung Quốc là một định kiến sai lầm, con dao kề cổ đó không đáng sợ như tôi vẫn tưởng. Nghĩ thêm chút nữa thì thậm chí tôi bắt đầu cảm thấy rằng cuộc xung đột này chính là cơ hội vàng để thoát ra, xây dựng một nền kinh tế tự chủ với Trung Quốc. Khó khăn sẽ đến trong vài năm đầu, nhưng sau 3-5 năm, nếu thật sự khéo léo chúng ta đã có thể hưởng thành quả của một nền kinh tế thật sự cạnh tranh, tự chủ và không thua kém nhiều nền kinh tế sản xuất của Trung Quốc.

Theo một số bài báo trong tháng vừa qua, chi phí sản xuất tại TQ đã tăng cao tới mức một số nhà sản xuất Mỹ đã dịch chuyển ngược trở lại nhà máy về Mỹ vì sản xuất ngay tại Mỹ cho chi phí thấp hơn. Trong vài năm gần đây xu hướng được nhìn thấy là rất nhiều nhà gia công quốc tế dịch chuyển  nhà máy vào Việt Nam, bạn có thể thấy ngành giầy da, may mặc, nông thủy sản đang phát triển rất mạnh ở VN thay cho các nhà máy Trung Quốc. Bạn có thể thấy các nhà sản xuất lớn như Nokia, SamSung, Intel đưa các nhà máy công nghệ cao vào Việt Nam, bạn có thể chứng kiến các công trình của Hàn Quốc, Nhật bản mọc nhan nhản trên đất Việt Nam. Và bạn có thể đọc được rất nhiều bài báo nói rằng người Nhật, người Hàn muốn rút nhà máy khỏi Trung Quốc, chuyển sang Việt Nam vì chi phí sản xuất tại TQ đã cao lên tới mức khó cạnh tranh. Ngoài ra mối lo ngại bị chính các đối tác TQ ăn cắp công nghệ, nhái thương hiệu là mối lo thường kỳ của các hãng nước ngoài khi sản suất tại TQ đã khiến nhiều nước nghĩ tới Việt Nam như một sự lựa chọn thay thế.

Bạn cũng có thể thấy Hoàng Anh Gia Lai đang chuyển sang làm nông nghiệp với công nghệ tiên tiến nhất của thế giới được phát triển bởi Israel, và sắp tới nuôi bò úc để cạnh tranh với bò nhập khẩu trên chính đất Việt nam. Bạn có thể thấy Vingroup và nhiều công ty BDS lớn đầu tư xây dựng các khu chung cư tại Việt Nam, Masan phát triển ngành hàng tiêu dùng Việt, 4 hãng tiêu dùng lớn nhất thế giới Unilever/PS/CocaCola/Pepsi và nhiều hãng khác như Heniken đang cùng sản xuất trực tiếp hàng hóa trên đất nước Việt Nam và cạnh tranh với các công ty nội địa. Bạn cũng có thể thấy Viettel đang mang tiền đi đầu tư ở xứ người hoàn toàn thành công. Bạn có thể thấy Lotte, Aeon, MacDonals, KFC, Loteria đang tìm cách xâm nhập và chiều chuộng người tiêu dùng Việt Nam. Bạn cũng có thể thấy FPT đủ năng lực làm chủ các giải pháp IT cho doanh nghiệp, VCCorp hoàn toàn làm chủ các công nghệ Internet của mình ở đẳng cấp thế giới, VNG áp đảo các hãng Trung Quốc trong việc phát hành game tại Việt Nam. Như vậy  về năng lực sản xuất, vốn, con người, các đại tư bản, mức độ kiểm soát công nghệ thì rõ ràng rằng các doanh nghiệp nội địa tuy vẫn còn yếu, nhưng nếu được trao cơ hội, được hỗ trợ hợp lý thì họ hoàn toàn sẵn sàng cho việc tiếp nhận và sản xuất để thay thế hàng hóa TQ bán vào Việt Nam

Câu hỏi đặt ra là trong khi các hãng lớn tin tưởng và sẵn sàng dịch chuyển nhà máy sang Việt Nam, trong khi nội lực của chúng ta bắt đầu có sức mạnh vậy tại sao ta lại không dám tự tin vào chính mình? Câu trả lời đã rõ ràng, thực tế đã thay đổi, có cơ sở để tin rằng chúng ta đã bắt đầu có năng lực để tiếp nhận các nhà máy sản xuất và về lâu dài tiến tới xây dựng một nền hệ thống sản xuất có sức cạnh tranh với TQ. Chỉ vì chúng ta sợ hãi, chỉ vì chúng ta vẫn nghĩ mình còn kém cỏi như 10 năm trước đây nên chưa thật sự nhận thấy rằng về sản xuất, ta đã mạnh hơn rất nhiều so với những gì ta nghĩ.

Phần tiếp theo đăng vào ngày mai tôi xin cụ thể hóa hơn bằng cách đi sâu vào một số lĩnh vực của nền kinh tế.  Xin tạm dừng ở đây để suy nghĩ tiếp phần sau, tôi muốn có đủ thời gian để suy nghĩ cẩn trọng hơn, thay vì cố gắng lạc quan tếu. Nếu bạn có ý tưởng gì, hoặc nhìn thấy thiếu sót gì trong lập luận xin liên hệ để trao đổi.

Advertisements

7 Responses to Xung đột giàn khoan HD981 là cơ hội vàng để xây dựng nền kinh tế tự chủ với Trung Quốc (p1)

  1. Huy says:

    Chào anh Tân, em cũng là 1 thành viên Linkhay, về quan điểm của anh, thật sự là em cũng manh nha có những suy nghĩ như vậy. Trước đó em đã nghĩ rằng, nhiều người dựa vào luận điểm TQ là 1 trong những thị trường xuất khẩu lớn của ta, ngược lại ta phải nhập khẩu nhiều thứ từ TQ, tóm lại là kinh tế ta phụ thuộc nhiều vào TQ, số liệu cụ thể thì google là ra. Nhưng khi đi sâu hơn, có lẽ nhiều người chưa tính đến rằng VN có hơn 90 triệu dân, thị trường nội địa vẫn còn rất hấp dẫn, bằng chứng là việc các công ty tập đoàn nước ngoài ở đủ mọi lĩnh vực, từ sản xuất tới dịch vụ đều đang đổ vào VN, thay vì để dòng tiền của mình chảy ra nước ngoài qua việc nhập khẩu, sau đó hy vọng dòng tiền từ nước ngoài chảy ngược về qua việc xuất khẩu, tại sao không tạo ra 1 dòng tiền xoay vòng trong nước. Giá trị, lợi nhuận tạo ra sẽ do các công ty VN hưởng, các cty trả lương cho nhân viên, nhân viên sẽ lại tiêu dùng cho các sản phẩm dịch vụ Việt. Bằng cách đó ko những giảm lệ thuộc, quan trọng hơn là chúng ta sẽ “làm tất ăn cả”.
    Đó là suy nghĩ của em.

    • tanng says:

      Đúng rồi, trong phần 2 anh sẽ cố gắng thể hiện điều này một cách cụ thể và chi tiết hơn. Với lại nó bán cho mình nên nó phụ thuộc mình, mình là khách hàng có thể đổi sang mua của người khác, chứ nó là người bán không thể kiếm người mua thay thế. Khi nào mình bán cho nó mới gọi là mình phụ thuộc nó thôi.

  2. Dear anh Tân,
    Là một người hay lên LH nhưng tôi không đăng ký, nay thấy chủ đề này hot quá, cũng xin góp mấy lời. Tôi hiện đang quản lý một công ty nhỏ, hoạt động sản xuất nên có thể có một số góc nhìn khác và cũng muốn đưa ra các vấn đề ở đây để mọi người cùng tìm hướng giải quyết.

    1. Nguyên liệu phụ thuộc quá nhiều vào TQ:
    Chúng ta đang có một nền sản xuất phụ thuộc quá nhiều vào TQ. Bắt đầu từ nguyên liệu, bất kỳ ngành sản xuất nào cũng đều cần nguyên liệu, và nguyên liệu để sản xuất được ra sản phẩm 90% hiện nay xuất phát từ TQ. Ý tôi là các nguyên liệu đã tinh chế từ nguyên liệu thô (dầu mỏ, quặng) và sẵn sáng để sản xuất giai đoạn tiếp theo.
    Chúng ta có nguyên liệu thô nhưng không có giai đoạn chế xuất thành nguyên liệu để có thể sản xuất thành sản phẩm được. Những ngành có thể sản xuất được thành phẩm từ nguyên liệu thô tính đến nay thì chủ yếu liên quan tới Nông Nghiệp như chè, cafe, cao su… Các ngành khác thì phần lớn phụ thuộc vào TQ, nói thí dụ chiếc xe chúng ta sản xuất trong nước nhưng thực gốc gác của nó lại bắt nguồn ở đâu dó, phần nhiều là TQ chứ không phải ở ta. Các bộ phận của xe có thể do các nhà máy khác nhau của VN sản xuất nhưng các nguyên liệu để làm nên các bộ phần đó đều xuất phát từ TQ (phần lớn) vì giá rẻ. Các ngành khác cũng trong tình trạng tương tự, không hơn.
    Ngành công nghiệp phụ trợ của chúng ta không phát triển, cũng vì tìm cái gì là TQ có cái đó nên VN ngại sản xuất, ngại đầu tư. Mà cứ cho là đầu tư để SX nguyên liệu thô ra nguyên liệu tinh chế đi thì máy móc trong các công đoạn đó cũng xuất phát từ TQ vì giá rẻ, nếu chọn đầu tư mới bằng máy móc của Mỹ, Nhật, Đức… thì giá thành đầu tư ban đâu quá cao nên không ai dám đứng ra đầu tư vào các ngành công nghiệp ở giai đoạn này khi mà TQ đã sẵn có và biết chắc khó cạnh tranh. Điều này dẫn đến ngành sản xuất của chúng ta ngày càng phụ thuộc sâu vào TQ. Chúng ta quá gần TQ, quá dễ để nhập các nguyên liệu này nên chúng ta chỉ chăm chăm làm sản phẩm mà quên đi nguyên liệu cho nó làm chúng ta mất cơ hội cạnh tranh với các nước khác, nhiều tập đoàn không dám đầu tư vào VN vì ngành công nghiệp phụ trợ và nguyên liệu không đáp ứng được.

    2. Quá dễ để nhập hàng từ TQ
    Mua hàng từ TQ về giờ cũng dễ như từ HN mua hàng trong SG vậy, mà hàng TQ thì rao nhan nhản trên mạng nên dễ tìm. Điều này dẫn đến hai hậu quả:
    Một là: Hàng giờ dễ nhập, về nhiều, giá còn rẻ hơn hàng SX trong nước do không phải thuế nên càng ngày hàng TQ đang giết chết hàng việt. Đối với các mặt hàng sản xuất theo đơn hàng cụ thể như DN của tôi trước vẫn còn chút lợi thế nhưng giờ cũng đang bị đe dọa nghiêm trọng.
    Hàng của chúng tôi là hàng và đặc thù các sản phẩm khác nhau về kích thước nên có chút lợi thế về đường xá nhưng cũng đang chật vật đấu lại hàng TQ và lợi thế sân nhà giờ đang rất mong manh. Trước kia để sản xuất một sản phẩm chúng tôi mất 4 ngày, hàng TQ mất 10 ngày (do phải vận chuyển về VN) nhưng giờ họ cũng chỉ mất 5-6 ngày do họ vận chuyển lậu qua biên giới rất nhanh và họ cũng sản xuất nhanh hơn chúng tôi do ưu thế máy móc. Cứ đà này chỉ trong thời gian ngắn nữa họ sẽ đấu ngang ngửa với các sản phẩm của VN ngay trên sân nhà và DN ta thua là điều khó tranh khỏi do hàng TQ bắt đầu chú ý tới chất lượng và mẫu mã thì họ hơn hẳn.
    Hai là: Vì hàng TQ quá dễ tìm, dễ mua lại rẻ nên DN VN không chịu tìm các đối tác từ các nước khác, đến lúc cắt đuôi thì không biết tìm ở đâu, sản xuất bị đình trệ, giá bị đội lên rất nhiều nên rất khó cạnh tranh, ảnh hưởng tới xuất khẩu mỗi khi TQ và VN căng thẳng.
    Túm lại: Hàng từ TQ càng dễ để đi lậu về VN bao nhiêu thì các DN VN càng dễ chết bấy nhiêu.

    3. Chi phí sản xuất ở VN có khi còn cao hơn cả Mỹ.
    Chúng ta có thu nhập bình quân thấp, cứ tưởng rằng chi phí sản xuất thấp hơn nhưng không hẳn như thế. Thu nhập bình quân của TQ đang thấp hơn Mỹ rất nhiều lần nhưng chi phí sản xuất thì bắt đầu cao gần ngang bằng, thậm chí cao hơn cả Mỹ. Lý do vì nước Mỹ có Năng suất lao động tốt hơn rất nhiều. Họ trả lương cao nhưng sản phẩm làm ra nhiều hơn, tốt hơn, đỡ lỗi hơn. Tôi thấy thực tế trong ngành của mình năng suất lao động ở miền bắc thấp hơn so với miền nam và so sánh chúng ta với TQ thì còn thấp hơn nhiều nữa. Ý thức làm việc của người lao động VN là chưa chuyên nghiệp, giờ giấc, tác phong và ý thức đóng góp là rất kém khiến cho sản phẩm bị lỗi nhiều, sản xuất mất nhiều thời gian hơn và kém hẳn mức độ cạnh tranh so với hàng ngoại. Chi phí sản xuất tại VN có khi còn cao hơn cả Mỹ, điều này khó nuốt trôi nhưng nó là thực tế.

    Nếu không muốn kinh tế sụp đổ khi không chơi với TQ nữa chúng ta phải có lộ trình giải quyết được nhiều thứ trong đó các vấn đề này. Tất nhiên còn có nhiều vấn đề lớn hơn mà Chính phủ và Đảng phải đau đầu, tôi không dám bàn ở đây. Chống TQ thì đã rõ nhưng tìm cách nào mới là khó. Chờ giải pháp cụ thể hơn của anh trong bài viết tiếp theo.

  3. An says:

    chào anh, em có ý này:
    Giờ thiết thực nhất là nên lập ra 1 trang chuyên hàng NOT MADE IN CHINA ( trên fb là hay vì h là kênh gần gũi và rộng rãi nhất). Trang này nên đưa ra những nơi bán sản phẩm ko phải tàu ( cụ thể địa chỉ đường phố, đt liên hệ). Ví dụ như : klever friut hoa quả nhập , siêu thị đồ thái ở giảng võ, quần áo m2 là bán đồ KO TÀU . Nhưng còn các mặt hàng khác và các tỉnh thành khác thì em chẳng biết mua ở đâu để ko tàu ? Đấy, h có cái trang như này để cho người dùng, doanh nghiệp, cửa hàng kể cả nhỏ lẻ vào tụ với nhau thì hay quá, chúng ra dân đen cứ làm thế này là đc rồi, ko có vụ dàn khoan này thì vẫn là cần về lâu về dài. Cứ nói xa gần, cụ thể đến từng chi tiết là hay nhất nhất.
    Thêm nữa là em cứ thắc mắc : sao nhân cơ hội này các doanh nghiệp vn đâu, người bán hàng vn đâu, ko lên tiếng đi, cứ đưa sản phẩm mình lên các kênh bán hàng, kể cả ngoài chợ ý, bảo là tôi hàng vn đây, mọi người mua thay đi, đừng dùng cái này cái kia của tàu nữa, vừa lấy tiếng vừa lấy doanh số. Không phải là trực lợi nhưng cũng là vì mình vì người dân.

  4. AUHAHUAUHAHUAUHAHAUHUAUHAngostei da parte do poodle pintado de rosa! Come on http://tropaadet.dk/miahoffman98317081845

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: